Książki o cyklu menstruacyjnym stają się coraz bardziej popularne. Ostatnio dostałam prośbę o polecenie najlepszej z nich. Takiej, która pomaga lepiej zrozumieć kobiece ciało, wspiera w radzeniu sobie z PMS czy bolesnymi miesiączkami, a przy okazji uczy jak troszczyć się o swoje ciało.
Pomyślałam wtedy, że przeczytałam już sporo książek o cyklu menstruacyjnym kobiet. Trudno jednak byłoby mi wskazać tylko jedną, która wyczerpuje cały temat. Dlatego przygotowałam listę sześciu książek o cyklu menstruacyjnym, do których sama najczęściej wracam i które najbardziej wpłynęły na moje myślenie o kobiecym zdrowiu.
Niestety większość z nich wciąż nie została przetłumaczona na polski, ale mam nadzieję, że to się kiedyś zmieni.
Żadna książka nie sprawi, że problemy hormonalne znikną z dnia na dzień, a my będziemy czuły się idealnie. Wierzę jednak, że czytanie takich lektur pomaga odzyskać kontakt ze swoim ciałem i daje poczucie, że nie jesteśmy same w zmaganiach z PMS czy bolesnymi miesiączkami. Mam też nadzieję, że książki o cyklu menstruacyjnym zainspirują cię do troszczenia się o swoją kobiecą naturę każdego dnia cyklu
Period Power – jedna z najlepszych książek o cyklu menstruacyjnym
Autorka, Maise Hill, przez wiele lat pomagała kobietom z zaburzeniami hormonalnymi. Dodaje jej słowom wiarygodności, mimo, że nie ma formalnego wykształcenia medycznego. Przywołuje konkretne przypadki z własnej praktyki, a także odwołuje się do prac naukowych i literatury specjalistycznej. Podczas lektury miałam poczucie, że autorka naprawdę zna temat od podszewki. Spotkała się z wieloma przypadkami, sporo przeczytała i zebrała wiedzę w niezwykle szczegółową, a do tego napisaną przystępnym językiem publikację.
„Period Power” to jedna z najbardziej kompleksowych książek o cyklu menstruacyjnym. Autorka zaczyna od opisania anatomii kobiecego ciała, następnie wyjaśnia, jak obserwować cykl, a później szczegółowo omawia każdą z jego faz. W dalszej części skupia się na praktykach wspierających dobrostan kobiet w czasie cyklu. Ponadto opisuje też najczęstsze zaburzenia hormonalne, takie jak PCOS, endometrioza, mięśniaki, bolesne miesiączki, PMS, a także dzieli się konkretnymi sposobami, jak sobie z nimi poradzić. Do tego cały rozdział poświęca zmianom hormonalnym na przestrzeni życia: pierwszej miesiączce, okresowi okołoporodowemu, około menopauzalnemu.
Dużą wartością tej książki p cyklu menstruacyjnym jest holistyczne podejście do zdrowia hormonalnego kobiet. Autorka sporo miejsca poświęca odżywianiu, suplementacji, regulacji stresu i radzeniu sobie z emocjami. Szczegółowo opisuje też mocne strony każdej z faz cyklu oraz wyzwania, które mogą się w nich pojawiać.
Minusem może być rozbudowany wstęp dotyczący anatomii kobiecego ciała, który dla części czytelniczek może okazać się zbyt szczegółowy i nużący. Momentami wyraźnie wybrzmiewa też złość autorki wobec systemu ochrony zdrowia pomijającego potrzeby kobiet czy nierówności społecznych, co wpływa na emocjonalny ton narracji.
Mimo drobnych niedociągnięć to jedna z lepszych książek o cyklu menstruacyjnym dla kobiet, które chcą lepiej zrozumieć swój cykl.
Wild Power – duchowe podejście do cyklu menstruacyjnego
Książkę napisały dwie psycholożki – Alexandra Pope i Sjanie Wurlitzer. Nic więc dziwnego, że skupiają się przede wszystkim na wewnętrznej pracy z cyklem.
Próżno szukać tu konkretnych zaleceń, dotyczących diety czy suplementacji. Autorki zachęcają raczej do obserwowania własnego ciała i emocji oraz przyjęcie kobiecej natury taką, jaka jest. Nie prowadzą czytelniczki za rękę. Pozostawiają za to przestrzeń na własne interpretacje i doświadczenia.
Centralnym elementem książki jest autorska metoda MCA (Menstrual Cycle Awareness). Polega na uważnej obserwacji cyklu menstruacyjnego i zapisywaniu zmian zachodzących w ciele, emocjach oraz sposobie funkcjonowania.
Autorki opisują każdą z czterech faz cyklu, używając metafory czterech pór roku. Miesiączka to inner winter, faza folikularna inner spring, owulacja – inner summer, a faza lutealna – inner autumn. Omawiają mocne strony każdej z faz, ale też trudności, które mogą się pojawiać. Wskazują też na ich potencjalne przyczyny takie jak wypalenie, traumy wczesnodziecięce, temperament czy też nierozwiązane konflikty wewnętrzne. Osobne rozdziały poświęcone są też pracy z wewnętrznym krytykiem.
O wewnętrznym krytyku piszę w tym artykule: Wewnętrzny krytyk: skąd się bierze i czego od nas chce?
Jeśli szukasz praktycznego poradnika o synchronizacji z cyklem, ta książka może okazać się za mało konkretna. Wild Power zachęca do podróży w głąb siebie, zamiast dawać proste wskazówki. Bardziej racjonalne czytelniczki mogą poczuć się rozczarowane brakiem wyjaśnienia, jak działa cykl miesięczny, jak wyznaczać jego poszczególne fazy i jak zsynchronizować się z cyklem. Za to lektura świetnie uzupełnia jednak bardziej praktyczne książki o cyklu menstruacyjnym, takie jak Period Power.
In The FLO – przewodnik po synchronizacji z cyklem
Tę książkę można z powodzeniem nazwać podręcznikiem synchronizacji z cyklem. Jej autorka, Alisa Vitti, to twórczyni aplikacji Flo, która wspiera kobiety na całym świecie w obserwacji cyklu menstruacyjnego.
Lektura skupia się przede wszystkim na dostosowywaniu stylu życia do poszczególnych faz cyklu. Każdym z rozdziałów poświęcony jest innemu aspektowi życia: odżywianiu, aktywności fizycznej, pracy, relacjom. Autorka podpowiada, jak dostosować je do zmieniającego się rytmu hormonó, by korzystała na tym kobieca natura.
Alisa Vitti rozprawia się z mitem wiecznej produktywności. Wyjaśnia, skąd wziął się w naszej kulturze, a także podaje dowody, jak bardzo wymaganie od siebie takiej samej efektywności każdego dnia miesiąca szkodzi kobietom. Jako remedium na przepracowanie, życie w zabieganiu i presję wyników podaje opracowaną przez siebie metodę synchronizacji z cyklem.
Niektóre rozwiązania proponowane w książce wydają się jednak trudne do wdrożenia w codziennym życiu. Rotacyjna diety, zmiana planu treningowego co tydzień czy dostosowywanie obowiązków zawodowych do faz cyklu mogą być nieosiągalne dla większości kobiet. Jednak warto potraktować książkę jak inspirację do wypracowania własnej metody. Pomagają w tym przejrzyste schematy schematów i tabele, ułatwiające poznanie najważniejszych zasad synchronizacji z cyklem.
Więcej o synchronizacji z cyklem przeczytasz w tym artykule: Cycle syncing – jak w końcu zwolnić i zacząć żyć w swoim rytmie
In the FLO otwiera oczy na fakt, że przez lata funkcjonowałyśmy według wzorca nieuwzględniającego kobiecej biologii. To jednak z tych książek o cyklu menstruacyjnym, które pomagają stać się się bardziej wyrozumiałą wobec siebie, odpuścić presję bycia wiecznie produktywną i pozwolić sobie na relaks. Nie tylko w czasie miesiączki.
Period Repair Manual – najbardziej praktyczna z książek o cyklu menstruacyjnym
Książka autorstwa Lary Briden, naturopatki z Australii, która specjalizuje się w zaburzeniach hormonalnych kobiet. Doświadczenie autorki, a także mnóstwo praktycznych wskazówek sprawiają, że książka jest przydatna dla profesjonalistów , którzy na co dzień pracują z kobietami.
To rzetelna pozycja, pełna odnośników do prac naukowych, a także szczegółowych opisów przypadków. W pierwszej części autorka wyjaśnia prostym językiem, jak działa układ hormonalny. Szczególnie podkreśla rolę progesteronu, kluczowego dla prawidłowego snu, a także samopoczucia.
Następnie szczegółowo omawia zaburzenia miesiączkowania, takie jak zbyt obfite lub skąpe krwawienia, bolesne miesiączki czy nieregularne cykle, a nawet zanik miesiączki i wyjaśnia jakie zaburzenia hormonalne mogą za nimi stać. Opisuje zarówno leczenie konwencjonalne, jak i naturalne metody wspierające zdrowie, takie jak suplementacja, dieta czy zmiany w stylu życia.
Autorka krytycznie odnosi się też do traktowania hormonalnej jako rozwiązania wszystkich dolegliwości miesiączkowych.
Spośród wszystkich polecanych przeze mnie książek o cyklu menstruacyjnym ta jest najbardziej profesjonalna i najmniej narracyjna. To raczej „instrukcja obsługi cyklu” niż refleksyjna opowieść o kobiecej zmienności. Przydałoby się też więcej ilustracji oraz schematów, aby pełniej zobrazować opisywane zagadnienia. Jednak Period Repair Manual to i tak jedna z najlepszych książek o cyklu menstruacyjnym. Warto po nią sięgnąć, jeśli zależy nam na konkretnych informacjach oraz praktycznym podejściu.
Fix Your Period – program wspierający równowagę hormonalną
Autorką książki jest Nicole Jardim – coachka kobiecego zdrowia i założycielka Institute of Menstrual Health.
Książka ma formę 6 tygodniowego programu, wspierającego zdrowie hormonalne kobiet. Jeśli przymknie się oko na nierealistyczną obietnicę „naprawiania miesiączki”, można znaleźć w książce sporo cennych informacji.
We wprowadzeniu autorka opisuje jak powinna wyglądać prawidłowa miesiączka, wyjaśnia działanie układu hormonalnego, a także opisuje, na co mogą wskazywać poszczególne problemy hormonalne. Nie proponuje jednak szybkich rozwiązań, ale… program, który ma je rozwiązać.
Następnie w poszczególnych rozdziałach autorka pokazuje, jak ogromny wpływ na cykl menstruacyjny mają:
- Dieta
- Poziom glukozy
- Zdrowie jelit
- Prawidłowe działanie wątroby
- Przewlekły stres
- Funkcjonowanie tarczycy
Ta książka uświadamia, jak wiele elementów wpływa na równowagę hormonalną i jak łatwo ją zaburzyć we współczesnym świecie, gdy zewsząd jesteśmy narażone na toksyny, stres i przetworzoną żywność.
O tym, jak stres wpływa na miesiączkę przeczytasz w tym artykule: Jak stres wpływa na miesiączkę? Czego potrzebuje organizm w czasie menstruacji?
Momentami proponowane rozwiązania wydają się zbyt restrykcyjne. Eliminacyjne diety czy bardzo rygorystyczne podejście do stylu życia mogą wywołać frustrację u kobiet, które mimo wdrażania proponowanych zmian wciąż zmagają się z problemami hormonalnymi.
Mimo to Fix You Period przypomina o czymś bardzo ważnym – często to właśnie podstawy zdrowego stylu życia mają największe znaczenie dla naszego samopoczucia.
Her Blood Is Gold – menstruacja jako źródło siły i mądrości
Lara Owen była jedną z pierwszych autorek, które zaczęły mówić o menstruacji nie jako o comiesięcznym problemie, ale jako o źródle kobiecej mądrości i siły. W swojej przełomowej książce Her blood is gold odpowiada na pytanie: jak świadomie przeżywać czas menstruacji?
To książka poświęcona bardziej samej menstruacji niż samemu cyklowi miesięcznemu. Autorka dużo miejsca poświęca antropologii, symbolice i historii menstruacji.
Opisuje zarówno zachodni sposób postrzegania miesiączki, jak i kultury, w których czas miesiączki był traktowany z szacunkiem, jako moment oczyszczenia czy połączenia z intuicją.
Na uwagę zasługuje też rozdział poświęcony poszczególnym etapom miesiączki – zatytułowany w polskim tłumaczeniu ”pięć komnat menstruacji”. Autorka zachęca w nim do odzyskania kontaktu z ciałem poprzez odpoczynek, zwolnienie tempa i bardziej świadome przeżywanie czasu miesiączki. Proponuje też konkretne ćwiczenia, niektóre w formie refleksji, inne wymagające odrobiny wysiłku.
Autorka ponadto dzieli się własną historią odzyskania naturalnych cyklów po latach stosowania tabletek antykoncepcyjnych, a także przytacza historie trzech kobiet, które również odzyskały kontakt ze swoją kobiecością dzięki celebrowaniu czasu menstruacji.
Podobnie jak Wild Power, książka prowadzi do głębszej pracy z własnym cyklem menstruacyjnym, choć pojawiają się w niej również naturalne sposoby łagodzenia dolegliwości około miesiączkowych.
Podsumowanie – które książki o cyklu menstruacyjnym warto przeczytać?
Mam nadzieję, że zainspirowałam cię do sięgnięcia po którąś z tych lektur.
Podczas czytania wielu książek o cyklu menstruacyjnym można odczuwać tęsknotę za światem, w którym kobiety mają przestrzeń na odpoczynek, regenerację i życie w zgodzie ze swoim rytmem. Te lektury pokazują, jak bardzo współczesna kultura oddaliła nas od naturalnych potrzeb ciała.
Z jednej strony zyskałyśmy ogrom możliwości i niezależności. Z drugiej – wiele kobiet próbuje dziś odzyskać kontakt ze swoją kobiecością, emocjami i poczuć spełnienie.
Być może jednak nie musimy szukać tego wszystkiego na zewnątrz.
Nasz cykl menstruacyjny każdego miesiąca daje nam wskazówki dotyczące odżywiania, ćwiczeń, tworzenia, pracy, odpoczynku. Chociaż nie zawsze możemy żyć w pełni zsynchronizowane z cyklem, czasem wystarczy jedna zmiana, by poczuć się bliżej siebie i bardziej kobieco we własnym ciele.
